ANKARA – BHA
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin izlediği enerji stratejisinin üç temel ayağı olan arz güvenliğinin korunması, dışa bağımlılığın azaltılması ve iklim hedeflerine uyumun eş zamanlı sağlanması gerektiğini dile getirdi. Bayraktar, bu süreçte enerji güvenliği ve dönüşümün iç içe geçerek ilerlemesi zorunluluğunu vurgulayarak, "Türkiye için bu sürecin en önemli belirleyicisi elektrifikasyondur" ifadesini kullandı.
İstanbul İklim Finansmanı Zirvesi’nin açılış oturumunda değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, dünya genelindeki enerji piyasalarındaki son gelişmelerin, enerji güvenliği kavramının hala güncelliğini koruduğunu gözler önüne serdiğini aktardı. Petrol ve doğal gaz piyasalarında yeniden ciddi baskıların hissedildiğine dikkat çeken bakan, Avrupa’daki doğal gaz fiyatlarının da son yıllardaki en yüksek seviyelerine yaklaştığını belirtti.
"Güvenlik meselesi gündemden düşmedi"
Türkiye’nin izleyeceği enerji dönüşüm yol haritasının üç ana odak noktası etrafında şekillendiğini açıklayan Bayraktar, bu odakları; enerji arz güvenliğinin teminat altına alınması, ithal enerjiye olan bağımlılığın azaltılması ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi de dahil olmak üzere iklim taahhütlerinin yerine getirilmesi olarak sıraladı.
Bu hedeflerin birbirinden bağımsız, kopuk parçalar olarak ele alınamayacağını vurgulayan Bayraktar, dönüşüm süreci devam ederken enerji güvenliğinin de her zaman öncelikli gündem maddesi olmaya devam etmesi gerektiğinin altını çizdi.
Yenilenebilir enerji kaynakları ile nükleer enerji el ele yürüyecek
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji dönüşümünün merkezine yenilenebilir enerji kaynaklarının yerleştirileceğini ifade etti. Güneş, rüzgar, hidrolik ve jeotermal kaynaklarda ülkenin ciddi bir potansiyele sahip olduğunu hatırlatan Bayraktar, yenilenebilir kurulu gücün artırılmasının ötesinde, bu dalgalı üretim kaynaklarının sisteme entegre edilebilmesi için elektrik altyapısının da güçlendirilmesinin şart olduğunu söyledi.
Nükleer enerjinin de karbon salınımı olmadan elektrik üretimi açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu belirten Bayraktar, yenilenebilir ve nükleer enerjinin birbirinin rakibi değil, enerji sistemini tamamlayan birbirini destekleyen unsurlar olduğunu vurguladı.
Enerji verimliliğine 20 milyar doları aşan kaynak ayrılacak
Bayraktar, dönüşüm sürecinde sadece yeni kaynakların geliştirilmesine değil, mevcut enerjinin daha verimli kullanılmasına da odaklanılması gerektiğinin altını çizdi.
Güncel Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı çerçevesinde 2024-2030 yılları arasında kamu ve özel sektör tarafından 20 milyar doların üzerinde bir yatırım bütçesi planlandığını duyuran Bayraktar, bu kaynağın sanayi, yapılar, ulaşım, tarım ve enerji sektörlerini kapsayacağını açıkladı. Ayrıca, 2030 sonrası dönem için daha yüksek hedefler içeren yeni bir verimlilik planının da hazırlanacağı bilgisi paylaşıldı.
"Şebekelerimizin kapasitesi artırılmalı"
Dönüşümün en kritik bileşenlerinden birinin elektrik altyapısı olduğunu belirten Bayraktar, yalnızca üretim kapasitesinin yükseltilmesinin tek başına yeterli olmayacağını savundu.
Bayraktar, "Hem iletim hem de dağıtım hatlarında büyük ölçekli yatırımlara ihtiyaç var. Elektrik şebekelerimizin daha geniş, dayanıklı, akıllı ve esnek hale gelmesi zorunluluğu bulunuyor" dedi.
Elektrikli araçların ve batarya depolama sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte elektrik altyapısının öneminin artacağını kaydeden Bayraktar, bu dönüşümün kritik mineral yatırımlarını da beraberinde getirdiğini hatırlattı.
Uluslararası finans kuruluşlarıyla işbirliği
Bakan Bayraktar’ın açıklamalarının yanı sıra, Türkiye’nin enerji dönüşüm projelerinin finansman kaynakları da masaya yatırıldı. Bayraktar, Dünya Bankası Grubu’na bağlı Uluslararası Finans Kurumu (IFC) heyetiyle İstanbul’da bir araya gelerek, dönüşüm kapsamındaki projeler ve yeni yatırımlar için finansman seçeneklerini değerlendirdi.
Görüşmelerde yenilenebilir ve nükleer enerji hedeflerinin yanı sıra elektrik iletim-danışmanlık altyapısı, YEKA projeleri, kritik mineraller ve özel sektör yatırımları ele alındı. Bayraktar, devam eden projelerin hızlandırılması ve yeni yatırımların finansmanı konusunda uluslararası finans kurumlarıyla işbirliğinin kritik öneme sahip olduğunu belirtti.
Bayraktar, enerji dönüşümünün sadece çevresel bir politika olarak görülmemesi gerektiğini, bunun aynı zamanda enerji güvenliği, ekonomik büyüme ve sanayi rekabetçiliği açısından stratejik bir mesele olduğunu ifade etti.
Bakan, gerekli yatırımların yapılması ve uygun finansman mekanizmalarının hayata geçirilmesi durumunda Türkiye’nin daha güvenli, rekabetçi ve temiz bir enerji sistemine kavuşacağına inandığını sözlerine ekledi.