Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş’ta basın mensuplarıyla gerçekleştirdiği buluşmada gündemdeki kültür sanat konularına dair önemli değerlendirmelerde bulundu.
Bakan Ersoy, deprem felaketinin ardından şehre tekrar geldiğini dile getirerek, kentte depremin yarattığı izlerin büyük ölçüde kaybolduğunu ve vatandaşların çoğunluğunun evlerine döndüğünü vurguladı.
TARİHİ DOKU YENİDEN AYAĞA KALDIRILIYOR
Kahramanmaraş’ta Ulu Camii’nin çevresindeki tarihi dokunun canlandırılması amacıyla yerel idarelerle ortak çalışmalar yürüttüklerini aktaran Ersoy, eski konakların konumlandığı bölgede öncelikli olarak on yapının restorasyon sürecine başlanacağını duyurdu. Restorasyon faaliyetlerinin, çevredeki kentsel dönüşüm projeleriyle eş zamanlı olarak ilerleyeceğini sözlerine ekledi.
Depremden etkilenen illerdeki kültürel miras çalışmalarının toplam yatırım bedelinin 34 milyar liraya yaklaştığını ifade eden Ersoy, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü bünyesindeki 79 projenin tamamlandığını, 17 projenin ise aktif olarak sürdüğünü belirtti. Ayrıca 4 yeni proje için ihale sürecinin başlatılacağını da müjdeledi.
Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğundaki 377 tescilli eserin depremde zarar gördüğünü hatırlatan Bakan Ersoy, bu eserlerden 209’unun restorasyonu tamamlandığını ve yeniden hizmete sokulduğunu açıkladı. Yıl sonuna kadar 58 eserin daha bitirilmesinin, 2027 yılının ilk yarısında ise geri kalan 110 eserin tamamlanmasının planlandığını kaydetti.
TARİHİ YAPI SAHİPLERİNE DESTEK
Deprem bölgesinde özel mülkiyete ait tescilli yapılar için sağlanan destekleri de detaylandıran Ersoy, restorasyon projeleri için 750 bin liraya kadar proje desteği sağlandığını, uygulama aşamasında ise 5 milyon liraya kadar doğrudan hibe verildiğini açıkladı.
Bu kapsamda şimdiye kadar 1.297 proje başvurusu alındığını belirten Ersoy, 300’den fazla yapı sahibinin restorasyon uygulaması için gerekli sözleşmeleri imzalayarak sürecin bir parçası haline geldiğini belirtti.
KAHRAMANMARAŞ'TA KÜTÜPHANE ALANI GENİŞLİYOR
Kahramanmaraş’taki kütüphane yatırımlarına da değinen Ersoy, deprem öncesinde 5 bin 200 metrekare olan kütüphane alanının yeni yatırımlarla 31 bin 600 metrekareye ulaşacağını duyurdu. Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin 2027 yılında 32 şehirde gerçekleştirileceğini açıklayan Ersoy, festivalin ülkenin yaklaşık yüzde 65’lik nüfusuna ulaşacağını ifade etti. Festivalin sadece kültür ve sanat etkinliklerinden ibaret olmadığını vurgulayan Ersoy, organizasyonların gastronomi ve esnaf kesimi açısından da şehir ekonomisine canlılık kazandırdığını söyledi.
Kahramanmaraş’ın zengin bir gastronomi potansiyeline sahip olduğunu belirten Ersoy, festival kapsamında uygulanan “Lezzet Noktaları” modeliyle yöresel yemeklerin ve gastronomik mirasın gelecek nesillere aktarılmasının hedeflendiğini aktardı.
ARKEOLOJİK KAZILARDA YENİ DÖNEM
Türkiye’de arkeolojik kazı çalışmalarının 12 aylık bir çalışma modeliyle sürdürüldüğünü belirten Ersoy, kazı başkanlığı sayısının 157’den 267’ye yükseltildiğini açıkladı. Bu modelin yıl boyunca kesintisiz kazı yapılması anlamına gelmediğini ifade eden Ersoy, uygun mevsimlerde kazıların devam ettiğini, diğer dönemlerde ise belgeleme, restorasyon ve bilimsel araştırmaların sürdürüldüğünü dile getirdi. “Geleceğe Miras” Projesi kapsamında yaklaşık 3-4 bin uzman ve 6 bin işçinin sahada görev yaptığını belirten Ersoy, Türkiye’nin arkeolojik potansiyelinin yalnızca küçük bir kısmının gün yüzüne çıkarıldığını vurguladı.
Göbeklitepe’nin de dahil olduğu Taş Tepeler projesinde toplam 20 Neolitik alanın tespit edildiğini açıklayan Ersoy, bölgenin Neolitik Çağ açısından dünyanın önemli merkezlerinden biri olduğunu belirtti.
Kazı çalışmalarının yoğunlaşmasıyla birlikte ortaya çıkarılan eser sayısının arttığını kaydeden Ersoy, bu artışa paralel olarak Atatürk Havalimanı’nda kurulması planlanan müze depo alanının kapasitesinin genişletildiğini açıkladı.
YURT DIŞINA KAÇIRILAN ESERLER GERİ GELİYOR
Yurt dışına kaçırılan kültür varlıklarının iadesi konusundaki çalışmalara da değinen Ersoy, şu ana kadar yaklaşık 9 bin kültür varlığının Türkiye’ye iadesinin gerçekleştirildiğini duyurdu.
Türkiye’nin 14 ülkeyle kültür varlıkları iadesi konusunda iş birliği yaptığına dikkat çeken Ersoy, kaçakçılıkla mücadele kapsamında müzayede evleri, internet siteleri ve sosyal medya hesaplarının yakından izlendiğini aktardı. Ersoy, Ayasofya’da Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarından birinin yürütüldüğünü belirtti. Ana kubbede yapılan çalışmalar kapsamında radar ve lazer taramalarıyla yapının gizli çatlakları ve yapısal sorunlarının tespit edileceğini ifade eden Ersoy, restorasyonun ibadet ve ziyaretlerin kesintisiz devam etmesi için kapsamlı mühendislik projeleri uygulandığını söyledi. Ayasofya’nın altındaki yer altı galerileri ve tünellerde de temizlik ve güçlendirme çalışmalarının sürdüğünü belirten Ersoy, güvenli hale getirilen kısımların ilerleyen süreçte ziyarete açılacağını açıkladı.
AYASOFYA İÇİN HEDEF 2027 SONU
Ayasofya’nın dış cephesindeki çalışmalara da değinen Ersoy, dış cephe restorasyonunun eş zamanlı olarak sürdürüldüğünü ve 2027 yılının sonuna kadar yapının dış görünümünün büyük ölçüde aslına uygun hale getirilmesinin hedeflendiğini duyurdu. Dış cephe çalışmalarının tamamlanmasının ardından, yapının alt ve görünmeyen kısımlarındaki restorasyon ve bilimsel incelemelerin devam edebileceğini de sözlerine ekledi.