İSTANBUL - BHA
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesindeki Kaçakçılık, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Soruşturma Bürosunun 2026/143015 numarasıyla açtığı soruşturma sürecinde, Lambda İstanbul, SPoD, HEVİ, LİSTAG, Pozitif Yaşam ve Pozitif İz dernekleri hakkında İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü tarafından hazırlanan denetim raporlarının içeriği kamuoyuyla paylaşıldı.
Hazırlanan raporlarda, Başsavcılığın 4 Eylül 2026 tarihli resmi yazısına atıf yapılarak, soruşturmanın “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “müstehcenlik” ve “Dernekler Kanununa muhalefet” suçları şüphesiyle sürdürüldüğü ifade edildi. Denetim komisyonlarının, söz konusu derneklerin tüzükleri, yürüttükleri faaliyetler, mali kayıtları ve defterlerini ayrıntılı bir şekilde incelediği kaydedildi.
Altı dernekte 32,1 milyon liralık yurt dışı kaynak tespit edildi
Denetim raporlarında, 1 Ocak ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasındaki hesap özetlerinde yer alan “Yurt Dışından Alınan Yardım” kalemleri bir arada ele alındı. Bu kapsamda incelenen 6 dernekte toplam 32 milyon 149 bin 513 liralık yurt dışı yardım kaydı tespit edildi.
Dernekler arasında en yüksek tutar, 11 milyon 199 bin 123 lirayla SPoD’da kaydedildi. Bu rakamı 7 milyon 402 bin 346 lirayla HEVİ, 7 milyon 237 bin 601 lirayla Pozitif Yaşam, 2 milyon 885 bin 811 lirayla Pozitif İz, 2 milyon 583 bin 195 lirayla LİSTAG ve 841 bin 434 lirayla Lambda İstanbul izledi.
LİSTAG’a Avrupa ülkelerinden yapılan ödemeler
LİSTAG’a ait raporda, 2024-2026 yılları arasındaki yurt dışı yardımlarına ilişkin detaylar da yer buldu. Rapora göre European Endowment for Democracy tarafından Belçika üzerinden 2025 ve 2026 yıllarında 5 bin, 8 bin ve 20 bin avro tutarında üç ayrı ödeme gerçekleştirildi.
Hollanda Dışişleri Bakanlığı adına yapılan transferler arasında 31 bin 83 avro, 17 bin 258 avro ve 7 bin 173 avroluk ödemeler bulundu. Federal Almanya Başkonsolosluğu adına ise 2024 yılında 14 bin 843 avro, 7 bin 135,25 avro, 6 bin 20 avro, 5 bin 730,75 avro ve 3 bin 723 avro tutarında beş ayrı yardım kaydı yapıldı.
Raporda ayrıca İsveç İstanbul Başkonsolosluğu’ndan 1 milyon 241 bin 820 lira yardım alındığı da belirtildi. Denetim sırasında LİSTAG’ın üye kayıt defterinde, üyeliğe giriş tarihi gibi bulunması zorunlu bazı bilgilerin eksik olduğu da tespit edildi.
Pozitif Yaşam’a BM, AB ve Gilead kaynaklı ödemeler
Pozitif Yaşam Derneği’ne ilişkin raporda, 2024-2026 dönemine ait 26 ayrı yurt dışı yardım kaydı tespit edildi. Yardım sağlayan kurumlar arasında Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu, Avrupa Komisyonu, Gilead Sciences ve İngiltere merkezli UK Online Giving Foundation yer aldı.
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu adına kaydedilen ödemeler arasında 23 Şubat 2024’ta 11 milyon 786 bin 253 lira, 28 Mart 2024’te 12 milyon 380 bin 298 lira, 4 Haziran 2024’te 9 milyon 153 bin 108 lira ve 8 Temmuz 2024’te 4 milyon 71 bin 919 liralık transferler görüldü. 2025 yılı kayıtlarında da aynı kaynaktan çok sayıda ödeme yapıldığı belirlendi.
Gilead Sciences tarafından 12 Şubat 2025’te 33 bin dolar ödeme yapılırken, Avrupa Komisyonu tarafından farklı tarihlerde avro cinsinden ödemeler gerçekleştirildi. UK Online Giving Foundation adına da çok sayıda transfer kaydı tutuldu.
Bir derneğin başkanı diğerine proje danışmanı oldu
Pozitif Yaşam Derneği’ne ilişkin raporda, dernekler arasındaki ilişkilere yönelik dikkat çekici bir tespit de yer aldı. Denetim komisyonu, proje sözleşmelerinin incelenmesi sonucunda HEVİ Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Karakuzu’nun Pozitif Yaşam Derneği’ne proje danışmanlığı yaptığını belirledi. Raporda bu durum “LGBTİ+ dernek yöneticilerinden proje danışmanlığı alınmaktadır” başlığı altında kayda geçirildi.
Pozitif İz’de defter ve belgeler denetime sunulmadı
Pozitif İz Derneği’ne ilişkin raporda, 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ait mali defterler ile aynı yıllara ait gider belgelerinin denetime ibraz edilmediği belirtildi. Raporda, söz konusu durumun Dernekler Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince mahkemeye bildirilmesi gerektiği kaydedildi.
Karar defterinde bazı yönetim kurulu kararlarının bilgisayar çıktısı olarak A4 kağıdına basılarak deftere yapıştırıldığı, birden fazla sayfadan oluşan kararlarda ise yalnızca son sayfada imza bulunduğu tespit edildi. Bu nedenle dernek başkanı hakkında 15 bin 29 lira idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirildi. Üye kayıt defterinde bazı kişilerin T.C. kimlik numarası ve anne adı bilgilerinin bulunmadığı, gelir alındı belgelerinin düzenlenmesinde de eksiklikler olduğu belirtildi.
Pozitif İz’e İsviçre’den 60 bin dolar yardım
Pozitif İz’e ilişkin DERBİS kayıtlarında, International AIDS Society tarafından İsviçre’den 4 ayrı yardım gönderildiği belirlendi. Rapora göre 18 Mart 2024, 20 Aralık 2024, 4 Mart 2025 ve 19 Aralık 2025 tarihlerinde 15’er bin dolar olmak üzere toplam 60 bin dolar yardım gönderildi.
Lambda İstanbul’da izinsiz lokal/kültür merkezi tespiti
Lambda İstanbul’a ilişkin raporda 4 ayrı başlıkta eksiklik tespit edildi. Evrak kayıt defterinin usulüne uygun tutulmadığı, dernekten çıkan ve derneğe gelen bazı evrakların kayıt altına alınmadığı belirtildi. Bu nedenle dernek başkanı hakkında 11 bin 977 lira idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirildi. Ayrıca derneğin, izinsiz olarak bir lokal veya kültür merkezi şeklinde faaliyet gösterdiği tespit edildi. Bu durumun da ilgili mevzuata aykırı olduğu raporda ifade edildi. Derneğin faaliyet izin belgesinin bulunmadığı ve bu nedenle faaliyetlerinin durdurulması gerektiği de belirtildi. Denetim raporlarında yer alan bu bulgular, soruşturmanın kapsamını genişletirken, derneklerin mali şeffaflığı ve yasal uyumluluğu konusunda ciddi soru işaretleri doğurdu. Yetkililer, raporlardaki bulguların titizlikle inceleneceğini ve gerekli yasal işlemlerin başlatılacağını açıkladı.