İSTANBUL - BHA

Yaklaşan 2026-2027 akademik döneminin ilk ders zilinin çalmasına az bir süre kala, Ticaret Bakanlığına bağlı denetim ekipleri ülke genelinde 81 ilde kırtasiye malzemeleri ve okul araç gereçlerine yönelik saha çalışmalarını yoğun şekilde sürdürüyor. Ekiplerin gerçekleştirdiği bu kapsamlı kontrollerde; etiketleme kurallarına uyum, haksız fiyat artışı iddiaları, ürünlerin sağlık ve güvenlik standartlarına uygunluğu ile raf ve kasa arasındaki fiyat farkları başta olmak üzere çok sayıda kriter detaylı bir şekilde inceleniyor.

14 Eylül tarihinde resmen başlayacak olan yeni eğitim yılına hazırlık kapsamında personel; öğrencilerin günlük ihtiyaçları arasında yer alan okul çantası, beslenme çantası, kalem çeşitleri, defter, silgi, makas, kalemtıraş, boya kalemleri ve yapıştırıcı gibi temel ürünleri tek tek kontrol ediyor. Denetim sürecinde her bir ürünün üzerinde geçerli bir fiyat etiketinin bulunup bulunmadığı sorgulanırken, işletmelerin alış ve satış faturaları titizlikle taranarak olası haksız fiyat artışlarının önüne geçilmeye çalışılıyor.

İstanbul’da 106 bin 901 ürün incelendi

Meydanın en büyük illerinden İstanbul’da yürütülen çalışmalar, Avrupa Yakası’nda görev yapan 22 ve Anadolu Yakası’nda görev yapan 14 kişiden oluşan toplam 36 denetim ekibiyle koordine edildi. Bu yoğun çaba sonucunda istatistiksel açıdan kayda değer bulgular elde edildi.

İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe’nin kamuoyuyla paylaştığı verilere göre, 5 Ağustos tarihinden itibaren devam eden süreçte 885 farklı işletme ziyaret edildi ve yaklaşık 106 bin 901 ürün fiziksel olarak kontrol edildi. Yapılan bu incelemeler neticesinde 251 üründe reyon üzerindeki fiyatlara kasa fiyatlarının uymadığı tespit edildi. Bu tutarsızlık nedeniyle ilgili işletmelere toplamda 997 bin 223 lira tutarında idari para cezası kesildi.

Bunun yanı sıra, 24 bin 378 ürünün fiyatının piyasa koşullarının üzerinde olduğu belirlendi. Söz konusu ürünler için Haksız Fiyat Artışı tutanakları oluşturulurken, işletmelerden mal alış ve satışına dair faturaların ibraz edilmesi istenerek derinlemesine bir inceleme süreci başlatıldı.

Menteşe, fiyat etiketi mevzuatına uyum konusunda geçen yıla kıyasla yüzde 85 oranında önemli bir iyileşme kaydedildiğini de açıklamalarının bir parçası olarak duyurdu.

Fiyat farkında tüketici lehine olan fiyat uygulanacak

Gerçekleştirilen denetimlerin kapsamı yalnızca fiyatlandırma politikalarıyla sınırlı kalmıyor; ürünlerin güvenlik normlarına ne derece uygun olduğu da masaya yatırılıyor. Herhangi bir tehlike veya risk unsuru taşıdığı düşünülen ürünler özel olarak incelenirken, etiketler üzerinde tüketiciyi bilgilendiren gerekli açıklamaların yer alıp almadığına da dikkat ediliyor.

Bursa’daki uygulamalara ilişkin olarak, ürünlerin üzerinde etiket bulunmaması veya raf ile kasa fiyatları arasında fark olması durumunda her bir ürün için 3 bin 973 lira idari para cezası uygulanabileceği aktarıldı. Ayrıca fahiş düzeyde fiyat artışı gerçekleştiren işletmelere kesilecek cezaların 180 bin 617 lira ile 1 milyon 806 bin 177 lira aralığında değiştiği bildirildi.

Kocaeli’nde de denetimler devam ederken, fiyat etiketlerinde ürünün hangi ülkede üretildiği, KDV dahil nihai satış fiyatı, birim bazındaki satış fiyatı ve bu fiyatın geçerli olmaya başladığı tarihin mutlaka yer alması gerektiği hatırlatıldı. Türkiye sınırları içinde üretilen ürünlerin üzerinde “Yerli Üretim” logotype’sının bulunmasının ise yasal bir zorunluluk olduğu vurgulandı.

İllerde de denetimler sürüyor

Malatya’da 10 Ağustos tarihinden itibaren 115 işletme kontrol altına alınarak 8 bin 460 ürün denetlendi. Bu süreçte tespit edilen 4 farklı ürün ihlali nedeniyle 2 firmaya idari para cezası kesildi.

Diyarbakır’da ise yaklaşık 204 esnaf ziyaret edilerek 4 bin 357 ürün üzerinde kontrol yapıldı. Yılbaşından bu yana kent genelinde 4 bin 151 firma ve 76 bin 532 ürün incelenirken, tespit edilen ihlaller kapsamında toplam 8 milyon 128 bin 758 lira tutarında idari yaptırım kararı alındı.

Trabzon’da bugüne kadar 190 firma ve 21 bin 916 ürün denetlendi; bu denetimler sonucunda toplam 63 bin 568 lira idari para cezası uygulandı.

Ordu’da ise yıl içi verilerine göre 1080 firmada 91 bin 771 ürün incelendi. 115 firmada 252 aykırılık tespiti yapılarak yaklaşık 1 milyon lira idari para cezası kesildi.

Ticaret Bakanlığı yetkilileri, eğitim-öğretim döneminin sonuna kadar kırtasiye ve okul ürünlerine yönelik denetimlerin aralıksız devam edeceğini açıkladı.