İSTANBUL (İGFA) - 2024-2025 eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte, okul kantinlerinde öğrencilerin tükettiği ürünler açısından köklü bir değişiklik süreci devreye girdi.

Ambalajlı gıdaların belirlenen besin değerlerine uygunluğunu tüketiciler için daha anlaşılır ve görünür kılmayı amaçlayan bu yeni düzenlemeyle; şeker, tuz ve yağ içerikleri açısından öngörülen sınırları karşılayan ürünler, özel olarak tasarlanan “Okul Gıdası Logosu” taşıyarak satışa sunulacak. Uygulamanın ilk aşamasında, bu logoya sahip 675 ürünün market ve kantin raflarında yerini alması öngörülüyor.

17 MİLYONDAN FAZLA ÖĞRENCİYİ İLGİLENDİRİYOR

2024-2025 eğitim-öğretim döneminde Türkiye genelinde örgün eğitimden faydalanan öğrenci sayısı 17 milyon 956 bin 523 olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde görev yapan öğretmen sayısı 1 milyon 187 bin 409’a ulaşırken, eğitim hizmetleri veren okul sayısı 74 bin 40 olarak belirlendi. Bu geniş çaplı istatistik, çocukların günlük hayatta tükettiği gıdaların kalitesini salt kişsel bir tercih meselesi olmaktan çıkarıp, toplum sağlığı açısından stratejik ve kritik bir başlık haline getirmektedir.

BAKANLIKTAN “GIDA OKURYAZARLIĞI” VURGUSU

Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne bağlı Gıda Kodeks ve Yem Mevzuatı Daire Başkanı Selim Kaplan, söz konusu uygulamanın üç farklı bakanlığın koordineli çalışması sonucu hayata geçirildiğini açıkladı. Kaplan, çocukların yeterli ve dengeli bir beslenme düzenine kavuşabilmesi için ailelerin de üstleneceği sorumlulukların altını çizdi.

Çocukların beslenme kaynağının sadece okul ortamıyla sınırlı kalmadığını, çevrelerindeki marketler gibi farklı noktalardan da gıdaya ulaştığını hatırlatan Kaplan, toplumda “gıda okuryazarlığı” bilincinin kökleştirilmesi gerektiğini dile getirdi. Ayrıca Kaplan, içme sütlerinde şeker oranının düşürüleceğini, yapay aroma katkı maddeleri yerine doğal kaynaklı aromaların tercih edileceğini ve tam buğday unundan üretilen ekmek tüketiminin artırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiğini aktardı.

“VATANDAŞ KENDİ DENETİMİNİ YAPABİLECEK”

Kaplan, konuşmasında Tarım ve Orman Bakanlığı’nın geliştirdiği ve e-Devlet platformu üzerinden erişim sağlanan “Güvenli Gıda” mobil uygulamasını da kamuoyuna tanıttı. Bu dijital araç sayesinde vatandaşların denetim kapsamındaki marketleri sorgulayabildiği, ürün içerdikleri hakkında bilgi alabildiği, şikayet bildiriminde bulunabildiği ve fotoğraf ekleme özelliğini kullanarak sorgulama yapabildiği belirtildi.

Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk ise başlatılan uygulamanın, sağlık alanında devrim niteliğinde bir dönüşüm için zemin hazırladığını ifade etti. Okul gıdası kavramının yalnızca kantinlerdeki ürünlerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Erk, çocukların gelecekteki sağlık durumlarının, bugünkü beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan ve sıkı bir bağ içinde olduğunu söyledi.

Erk, “Okul Gıdası Logosu” taşıyan ürünlerin yalnızca okul kantinlerinde değil, tüm market zincirlerinde de satışa sunulmasının kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekti. Aşırı tuz ve şeker tüketimi ile sağlıksız beslenme alışkanlıklarının; obezite, hipertansiyon, diyabet ve böbrek rahatsızlıkları başta olmak üzere ciddi sağlık riskleri doğurduğunu hatırlattı.

KANTİNLERDE ÖNE ÇIKACAK SAĞLIKLI ÜRÜNLER

Türk Böbrek Vakfı’ndan Diyetisyen Gökçen Efe Aydın, okul kantinlerinde yer alması gereken sağlıklı gıda seçeneklerini şu şekilde detaylandırdı:

Mevsimine uygun taze meyveler

Çiğ olarak tüketilebilen mevsim sebzeleri

En fazla 30 gramlık porsiyonlarda kuru meyveler

En fazla 30 gramlık porsiyonlarda tuzsuz kuruyemişler

En fazla 250 ml taze sıkılmış meyve ve sebze suları

Süt, yoğurt, ayran ve çeşitli peynir türleri

Tam buğday unundan yapılmış ekmek

Yumurta

İçme suyu

Doğal mineralli sular

Şekersiz sakızlar

KANTİNLERDE YER ALMAYACAK ÜRÜNLER

Yeni düzenleme çerçevesinde; enerji içecekleri, gazlı ve kolalı içecekler, aromalı içecekler, kızartma ürünleri, cipsler, çikolata ve şekerlemeler, kremalı ya da çikolata dolgulu kek ve bisküviler, şerbetli tatlılar, çiğ köfte ile tatlandırıcı içeren ürünler, okul gıdası kapsamı dışında tutularak kantinlerde bulundurulmayacak.

Diyetisyen Aydın, tuz oranı düşük olsa dahi tuzlu krakerlerin de okul kantinlerinde yer almaması gerektiğine işaret ederek, bu konuda hassasiyet gösterilmesi gerektiğini belirtti.

“Okul Gıdası Logosu” ve “Güvenli Gıda” mobil uygulamasının entegrasyonu sayesinde; çocukların ve ailelerinin daha bilinçli tüketim tercihleri yapması, paketli gıdalarda etiket okuma alışkanlığının yaygınlaşması ve toplumda sağlıklı beslenme kültürünün güçlendirilmesi hedefleniyor.