İSTANBUL - BHA

Marmara Denizi sularında meydana gelen ve Tuğberk İmamoğlu adlı geminin batıp 10 personelinin kaybolmasıyla sonuçlanan olaya ilişkin hazırlanan teknik ön inceleme raporu, soruşturma dosyasına eklendi. Belgede, hadisenin temel sebebinin ALSU isimli gemideki köprüüstü disiplinindeki eksiklikler ve idari zafiyet olduğu vurgulandı.

Silivri açıklarında 2 Eylül tarihinde ALSU ile Tuğberk İmamoğlu gemileri arasında yaşanan çarpışma sürecine dair yürütülen adli süreçte oluşturulan bu ön değerlendirme metninde, olaya dair çarpıcı bulgulara yer verildi.

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı denetimindeki soruşturma çerçevesinde kaleme alınan raporda, kazanın oluşumunda her iki deniz aracına da atfedilen hatalar ve kurallara uyumsuzluklar tespit edildiği görüldü. Uzmanlar, fiziksel temasa geçilmesinde Tuğberk İmamoğlu'nun son saniyede uyguladığı yön değişikliğinin rol oynadığını kabul ederken, olayın trajik boyutlara ulaşmasındaki asıl etkenin ALSU gemisindeki köprüüstü yönetimsel çöküşü olduğunu kaydetti.

ALSU köprüüstünde sadece deneyimsiz bir subay bulunuyordu

Teknik incelemeye göre, çarpışma anında ALSU'nun komuta merkezinde yalnızca ikinci zabit görevliydi. Kayıtlara göre bu zabit, kazanın yaşandığı günden bir gün öncesinde gemiye katılmış olup ALSU üzerindeki ilk seyir nöbetini tutan kişiydi.

Yoğun deniz trafiği yaşanan bu bölgede seyre devam edilmesine rağmen, köprüüstünde ek bir gözcü veya dümenci görevlendirilmediği raporda aktarıldı. Bu eksikliğin, gemideki çevre algısını ve farkındalığı ciddi oranda düşürdüğü sonucuna varıldı.

Uzman ekibin dikkat çektiği kritik noktalardan biri de gemi kaptanının o sırada köprüüstünde bulunmamasıydı. Metinde, kaptanın güvenlik protokollerine ters düşen bir davranışla komuta alanını terk edip yatağında uyuduğu ve çarpışmanın yarattığı sarsıntıyla uyandığı bilgisi yer aldı. Kaptanın, olaydan yaklaşık 7 ile 10 dakika geçtikten sonra köprüüstüne intikal edebildiği belirlendi.

Tuğberk İmamoğlu için "görünmez gemi" tespiti yapıldı

Bilirkişi değerlendirmesinde Tuğberk İmamoğlu gemisine dair de kritik veriler paylaşıldı.

Dokümanda, geminin AIS (Otomatik Tanımlama Sistemi) ünitesinin devre dışı bırakılmış veya arızalı olması sebebiyle çevre gemiler tarafından izlenemez hale geldiği ve bunun sonucunda suda bir "hayalet" misali seyir yaptığı ifade edildi.

Bu teknik aksaklık yüzünden Tuğberk İmamoğlu'nun, ALSU tarafından ancak yaklaşık 1,8 deniz mili uzaklıktayken radar yansıması olarak fark edilebildiği belirtildi.

Telsiz trafiğinde iskeleye kaçma konusunda anlaşma sağlanmıştı

Rapor içeriğinde, kaza öncesinde iki gemi personeli arasında VHF telsiz kullanılarak gerçekleştirilen diyaloglara da atıfta bulunuldu.

Buna istinaden tarafların, çarpışmayı engellemek amacıyla "iskeleye kaçınma" stratejisi konusunda uzlaştığı anlaşılmaktadır. Ne var ki Tuğberk İmamoğlu, son 0,5 millik dilimde bu anlaşmaya aykırı bir biçimde ani bir sancağa dönüş yaparak ALSU'nun ilerleme hattına girdiği tespit edildi.

Bilirkişi kurulu, bu hareketi çarpışmayı fiziksel olarak tetikleyen "aktif tetikleyici" olarak sınıflandırdı. Ancak bu manevranın tek başına kazanın bu denli ağır bilançosunu açıklamaya yetmediği, ALSU'daki köprüüstü eksikliklerinin felaketin büyümesinde belirleyici rol oynadığı vurgulandı.

"Gözcü olsa batış önlenebilirdi"

Ön raporun sonuç kısımda ALSU'nun güvenlik prosedürlerine uyumu da masaya yatırıldı.

Metinde, ALSU'nun güvenlik kılavuzunda tanımlanan nöbet düzenine uygun olarak köprüüstünde deneyimli bir kaptan ve ek bir gözcünün bulunması durumunda, Tuğberk İmamoğlu'nun bu hamlesinin çok daha erken bir aşamada fark edilebileceği öngörüldü.

Bu senaryoda, makine durdurulması veya acil durum tornistanı verilmesi ile çarpışmanın tamamen engellenebileceği veya darbenin şiddetinin düşürülerek Tuğberk İmamoğlu'nun batışının önüne geçilebileceği değerlendirildi.

Kazada dışsal etkenlere rastlanmadı

Rapor kapsamında olay anındaki meteorolojik koşullar da detaylıca analiz edildi.

Görüş mesafesinin yaklaşık 6 deniz mili olduğu, deniz yüzeyinin hafif dalgalı seyrettiği ve havanın güvenli seyir için uygun olduğu aktarıldı. Kazaya zemin hazırlayabilecek herhangi bir doğal dış faktöre rastlanmadığı kaydedildi.

Uzmanlar, kazanın kök nedeninin "çift taraflı köprüüstü disiplinsizliği, nöbet standartlarının tamamen ihmal edilmesi ve durumsal farkındalığın yitirilmesi" olduğunu değerlendirdi.

10 mürettebat için arama çalışmaları devam ediyor

Çarpışmanın ardından iskele tarafında ciddi hasar gören Tuğberk İmamoğlu, yaklaşık 11 dakika içinde battı. Gemiye ait 10 personel ile iletişimin kopması üzerine, bölgede arama ve kurtarma operasyonları aralıksız sürdürülüyor.

Kaza sonrası yapılan incelemelerde, Tuğberk İmamoğlu'na ait can salları ve filikanın denizde boş vaziyette tespit edildiği bilgisi de bilirkişi raporuna yansıdı.

Bunun yanı sıra soruşturma sürecinde ALSU gemisinin 10 kişilik ekibinden 9 kişi hakkında şüpheli statüsü uygulanmış, bu kişilerden 6'sı adli makamlara sevk edilmişti. Soruşturmanın, bilirkişi raporundaki bulgular ve dosyaya eklenmesi talep edilen yeni kayıtlar baz alınarak devam ettiği bildirildi.

Bilirkişi heyeti, kazanın her yönüyle aydınlatılması amacıyla VHF telsiz kayıtları, genişletilmiş VTS radar görüntüleri, Tuğberk İm...