Türkiye Barolar Birliği bünyesinde faaliyet gösteren Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu, avukatların mesleki süreçlerinde yapay zeka teknolojilerini nasıl kullanmaları gerektiğine dair detaylı bir kılavuz hazırladı. Bu kılavuzda, gizli mesleki bilgilerin korunması, bireysel verilerin emniyeti, insan gözetimi, hukuki doğrulama prosedürleri ve avukatın son aşamada taşıdığı sorumluluk gibi kritik konularda temel ilkeler ve ölçütler net bir şekilde tanımlandı.

TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan, rehberin önsöz bölümünde yer alan değerlendirmelerinde, yapay zekanın doğru yöntemlerle kullanılması durumunda savunma hakkının daha da güçlenmesine, hukuki hizmetlerin kalitesinin yükselmesine ve mesleki verimliliğe olumlu katkılar sağlayabileceğine işaret etti. Sağkan, avukatlığın bağımsızlık, sır saklama yükümlülüğü, mesleki özen ve etik sorumluluk temelleri üzerine inşa edilmiş kamusal bir meslek olduğunu hatırlatarak, “Avukat yapay zekadan yararlanabilir ancak mesleki sırrı, kişisel verileri, müvekkilin menfaatini, nihai hukuki muhakemeyi ve mesleki sorumluluğu hiçbir aşamada yapay zekaya veya üçüncü kişilere devredemez” şeklinde konuştu.

Yayımlanan rehberde, yapay zeka sistemlerinin gerçekte var olmayan içtihat, mevzuat veya kaynak üretmesi ihtimaline işaret edilen “halüsinasyon” riskine özellikle dikkat çekildi. Bu tehlikeye karşı, yapay zekanın ürettiği çıktılar resmî ve güvenilir kaynaklardan eksiksiz bir şekilde doğrulanmadan mahkemelere, idari makamlara, müvekkillere veya üçüncü şahıslara sunulmaması gerektiği vurgulandı.

Müvekkil sırrı ve kişisel verilerin korunması açısından sınırların çizildiği rehberde, kamuya açık olmayan veya sözleşmesel güvenceleri yetersiz sistemlere; anonimleştirilmemiş müvekkil bilgileri, özel nitelikli kişisel veriler, dosya içerikleri, ticari sırlar ve stratejik müzakere bilgilerinin aktarılmasının önlenmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca, kişisel veri işleyen yapay zeka altyapılarında verilerin hangi konumda işlendiği, saklandığı, model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı ve üçüncü kişilere aktarım durumu gibi hususların mutlaka değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Rehberde yapay zeka kullanımı; serbest yardımcı kullanım, sınırlı ve kontrollü kullanım, özel güvenceye ve gerekli hâllerde onama bağlı kullanım ve yasak kullanım şekilleri olmak üzere dört grupta sınıflandırıldı. Genel mevzuat araştırması ve kamuya açık metinlerin özetlenmesi düşük riskli kullanım alanı olarak görülürken, dilekçe ve sözleşme taslakları ile içtihat ön elemesinde insan denetimi ve veri güvenliğinin zorunlu olduğu vurgulandı. TBB, avukatlık bürolarının kendi ihtiyaçlarına uygun yazılı bir yapay zeka kullanım politikası oluşturmasını da tavsiye etti. Bu kapsamda, hangi araçların kullanılacağı, hangi verilerin sisteme aktarılmayacağı, yetkilendirme düzeyleri, doğrulama süreçleri ve olası ihlallerde izlenecek yöntemlerin önceden belirlenmesi önerildi. İlgili rehbere ulaşmak için tıklayabilirsiniz