ANKARA – BHA

ABD'de hava trafik kontrol sisteminde yaşanan teknik arıza, ülke genelinde hava ulaşımında ciddi aksamalara neden oldu. 13 Kasım Cuma günü Federal Havacılık İdaresi (FAA) tarafından alınan ülke çapındaki uçuş durdurma kararı, başta American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines ve Southwest Airlines olmak üzere çok sayıda havayolu şirketinin operasyonlarını etkiledi.

FAA'nın açıklamasına göre, birden fazla Hava Yolu Trafik Kontrol Merkezi'ni etkileyen iletişim sorunları nedeniyle güvenlik gerekçesiyle ülke genelindeki havalimanlarında uçuşlar geçici olarak durduruldu. Yaklaşık 3 bin 500 uçak güvenli şekilde iniş yaptı. Sistem aynı gün saat 20.15 itibarıyla yeniden istikrarlı hale gelirken, uçuşlar kademeli olarak normale dönmeye başladı.

18 bin 500'den fazla uçuş iptal edildi

Reuters'ın FlightAware verilerine dayandırdığı 16 Kasım tarihli haberine göre, FAA'nın uçuş durdurma kararının ardından pazartesi sabahına kadar ABD içindeki, ABD'ye gelen ve ABD'den ayrılan 18 bin 500'den fazla uçuş iptal edildi.

FAA ise yalnızca 13 Kasım Cuma günü yaklaşık 12 bin 462 uçuşun iptal edildiğini açıkladı. Böylece ilk gün yaşanan iptallerin ardından hafta sonu boyunca operasyonlardaki aksaklıkların devam ettiği görüldü.

Havayolu şirketlerine 345 milyon dolarlık kayıp tahmini

Yaşanan aksaklıkların ekonomik etkisi de gündeme geldi. Reuters'ın aktardığı Bernstein değerlendirmesine göre American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines ve Southwest Airlines'ın toplam vergi öncesi kârında yaklaşık 345 milyon dolarlık olumsuz etki oluşabileceği tahmin ediliyor.

Söz konusu tutar gerçekleşmiş bir zarar değil, yaşanan operasyonel kesintilerin şirketlerin finansal sonuçlarına olası etkisine ilişkin bir tahmin olarak değerlendiriliyor.

United Airlines'ta ikinci teknik aksaklık

FAA kaynaklı krizin etkileri sürerken United Airlines'ta da 16 Kasım Pazartesi günü ayrı bir teknik sorun yaşandı.

Associated Press'in (AP) haberine göre yaklaşık 1 saat 40 dakika süren sistem kesintisi, şirketin bazı kalkış uçuşlarının gecikmesine yol açtı. Şirket, sorunun giderildiğini ve olayın bir siber saldırıyla bağlantılı olduğuna ilişkin herhangi bir belirti bulunmadığını bildirdi.

United Airlines, havada bulunan uçuşların ve United Express bölgesel seferlerinin bu kesintiden etkilenmediğini açıkladı.

FAA arızanın nedenini araştırıyor

FAA'nın yayımladığı teknik bilgilendirmeye göre, kurumun eski telekomünikasyon altyapısında yaşanan istikrarsızlık, sisteme kısa aralıklarla yoğun bağlantı talepleri gelmesi sonucunda ortaya çıktı.

İlk incelemelerde Teksas'taki Amarillo radar sahası ile Arkansas'taki El Dorado radyo iletişim sahası olası kaynaklar arasında gösterildi. Arkansas'taki tesiste FAA'nın ağ hizmet sağlayıcısı L3Harris tarafından yeni yönlendirici kurulumu çalışması yürütüldüğü belirtildi.

FAA, söz konusu iki noktadaki bağlantıların engellenmesinin ardından ağın yeniden istikrarlı hale geldiğini açıkladı. Ayrıca benzer özellikteki yaklaşık 60 yönlendiricide önlem alındı.

Kurum, mevcut bulguların bir siber saldırıya işaret etmediğini, ancak olayın kesin nedeninin belirlenmesi için incelemelerin sürdüğünü bildirdi.

ABD'de yaşanan gelişme, hava trafik kontrol altyapısının yenilenmesi ve sistem güvenilirliğinin artırılması konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Havayolu şirketleri ise iptal ve gecikmelerin ardından uçak ve mürettebat planlamalarını yeniden düzenleyerek operasyonlarını normale döndürmeye çalışıyor.