ANKARA - BHA

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen "Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli", Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Dr. Cevdet Yılmaz'ın açış konuşmalarıyla gerçekleştirildi. Duran ve Yılmaz, yasa dışı bahis ve kumar bağımlılığının bireysel bir tercih ya da yalnızca güvenlik ve hukuk meselesi olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek; bağımlılıkla mücadelenin toplumsal farkındalık, iletişim, eğitim, sağlık, finans ve hukuk başta olmak üzere tüm kurumların eş güdüm içinde hareket ettiği çok boyutlu ve bütüncül bir yaklaşımla yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Açış konuşmalarının ardından düzenlenen panelde konuşan RTÜK Başkanı Mehmet Daniş; dijital yayıncılık, sosyal medya reklamları ve sponsorluklar yoluyla yasa dışı bahsin görünürlüğünün artması, medyanın sorumluluğu ve RTÜK'ün bu alandaki denetim mekanizmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

 

Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Merih Altıntaş'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde; RTÜK Başkanı Mehmet Daniş'in yanı sıra Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanı Hasan Kaymak ve Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç de değerlendirmelerde bulundu. Panelde yasa dışı bahis ve kumar bağımlılığıyla mücadelenin hukuki, finansal, toplumsal ve iletişim boyutları ele alındı.

 

Yasa dışı bahis ve kumar meselesinin yalnızca bir "reklam denetimi" ya da "içerik denetimi" konusu olmadığının altını çizen Daniş, insan davranışının ve bağımlılık süreçlerinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi. Konuya bilimsel bir çerçeve çizen Daniş şöyle konuştu:

 

"Bilim bize, kumar ve bahis davranışında bağımlılığı besleyen en önemli unsurlardan birinin yalnızca kazanmak değil, kazanma ihtimalinin yarattığı belirsizlik ve beklenti olduğunu gösteriyor. Nörobilim buna 'değişken oranlı pekiştirme' diyor. Kişiyi tekrar tekrar aynı davranışa yönelten mekanizma."

Spor Yayınlarındaki Yasa Dışı Bahis Reklamları Sıkı Takipte

Müeyyide boyutuna ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Daniş, 6112 sayılı Kanun'un yayın hizmetlerinin "kumar oynamayı özendirici nitelikte olamayacağını" açıkça hükme bağladığını hatırlatarak, spor yayınlarındaki denetim sürecini şu sözlerle anlattı: "Mücadelenin en çetin alanlarından biri ise spor yayınları. Özellikle Millî Takımımızın ve kulüplerimizin yurt dışındaki maçlarında saha kenarında ya da formalarda yasa dışı bahis sitelerinin reklamlarıyla karşılaşabiliyoruz maalesef. Burada RTÜK'ün yetki sınırını da net biçimde ortaya koymak gerekir. RTÜK yayınları yayından sonra denetler; yayın öncesi müdahale veya yayından kaldırma yetkimiz yoktur. Stadyumdaki fiziksel reklamlar ise ilgili kulüplerin, federasyonların ve uluslararası spor kuruluşlarının yetki alanındadır. Ancak stadyumda fiziksel olarak bulunmayıp yayına dijital veya sanal olarak sonradan yerleştirilen reklamlarda sorumluluk, yayın hakkını elinde bulunduran kuruluşa aittir. Farklı kamera açılarını ve aynı maçın başka ülkelerdeki yayınlarını karşılaştırarak bu tür sanal reklamları tespit ediyoruz. Son dönemde bu gerekçeyle hem idari para cezaları hem de katalogdan çıkarma yaptırımları uyguladık. Bu kararlara karşı açılan davaların tamamının Üst Kurulumuz lehine sonuçlandığını da özellikle belirtmek isterim. Yurt dışında satın alınan müsabaka yayınlarında, bazı reklamların farklı yöntemlerle yayına yansıtıldığı ifade ediliyor. Açıkçası FIFA'nın da bu konuda birtakım kontrolleri olabiliyor. Bu kapsamda uyguladığımız yaptırımlara karşı mahkemeye yapılan başvurular var; bunlar devam eden işlerimiz. Bunların teknik anlamda yayıncı tarafından engellenmesinin her zaman mümkün olmadığı da teknik birimlerimiz tarafından bize ifade ediliyor. Genel denetime baktığımızda aslında çok büyük bir sorun yok. Asıl problem, mevcut mevzuatın bazı alanlarda eksik kalması. Zaten bu konuda hazırladığımız bir mevzuat değişikliği metnimiz var. Biz en azından müstakil habercilik niteliğinde yayınları olan kanallar, abonelik sistemleri ve yayıncılar bakımından gerekli denetimleri sağlıyoruz. Ancak bizim yetkimiz yalnızca belirli yayın hizmetleriyle sınırlı. Yasa dışı bahisle mücadele ise bundan çok daha geniş bir alanı kapsıyor."

 

Mevcut düzenlemelerin günümüz dijital ortamındaki bütün sorunları karşılamakta yeterli olmadığını düşündüklerini belirten Daniş, RTÜK'ün bu kapsamda bir mevzuat değişikliği önerisi hazırladığını açıklayarak şunları söyledi:"Bu düzenlemenin radyo ve televizyonla sınırlı kalmayıp isteğe bağlı yayın hizmetlerini de kapsamasını öneriyoruz."

"Televizyon Yayınlarında Yasa Dışı Bahis Reklamına İzin Yok"

RTÜK'ün denetim mekanizmalarına ilişkin bilgi veren Daniş, televizyon ve dijital platformlardaki mevcut kısıtlamaları şöyle özetledi:

"Türkiye'de televizyonda yasa dışı bahis reklamı yayınlanamaz. Ekranda bir site adı, logo veya QR kod gösterilemez. 'Deneme bonu...