ANKARA (İGFA) - Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'ne bağlı merkez ve taşra teşkilatlarında görevli teknik personelin saha gözlemleri, meteorolojik veriler ve teknik bilgilerle hazırladığı “Fenolojik Değerlendirme – Hububatta Yağış, Ekiliş ve Gelişim Analizi” raporunun Ekim 2026 değerlendirmesi yayımlandı.

Rapora göre Türkiye genelinde Ekim ayında ortalama 96,4 milimetre yağış kaydedildi. Bu miktar, 1991-2020 dönemini kapsayan 49,4 milimetrelik normalin yüzde 95, geçen yılın aynı ayındaki 53,5 milimetrenin ise yüzde 80 üzerinde gerçekleşti. Ekim ayında ülke genelinde ortalama 13,5 gün yağış görüldü; uzun dönem ortalaması 7,9 gün oldu.

Ekim ayı ortalama sıcaklığı 15,3 dereceyle uzun yıllar ortalamasının 0,3 derece altında kaldı. Raporda, Türkiye genelinde kışlık hububat ekilişlerinin yaklaşık yüzde 60 seviyesinde olduğu tahmin edildi.

MARMARA VE AKDENİZ’DE YAĞIŞ EKİLİŞLERİ YAVAŞLATTI

Marmara Bölgesi’nde ekim yağışı 127 milimetreyle normalin yüzde 76 üzerine çıktı. Yoğun yağış ve yüksek taban suyu nedeniyle bazı bölgelerde tarlaya giriş ve ekilişler gecikti. Sakarya’da ekilişlerin yaklaşık yüzde 40’a ulaştığı, Edirne’de ise ekim çalışmalarının yüzde 5-10 seviyesinde kaldığı bildirildi. Bölgedeki ekilişlerin kasım ayında hızlanarak büyük ölçüde tamamlanması bekleniyor.

Akdeniz Bölgesi’nde ekim yağışı 154,2 milimetreye ulaşarak hem uzun yıllar ortalamasını hem de geçen yılın ekim ayı yağışını yüzde 100’den fazla aştı. Yoğun yağışlar bazı illerde toprak hazırlığı ve ekilişleri yavaşlattı. Adana’nın yüksek kesimlerindeki Tufanbeyli’de ekilişler yüzde 70-80, Aladağ’da yüzde 60-70 seviyesine çıktı. Antalya’da ekiliş oranı yüzde 5-10, Burdur’da yüzde 10-15 olarak kaydedildi.

Güneydoğu Anadolu’da ekim ayında 106,6 milimetre yağış gerçekleşti; bu miktar bölge normalinin ve geçen yılın aynı ayındaki yağışın yüzde 100’den fazla üzerinde oldu. Buna karşın ekilişlerin ilerleyişinde yağışın il içindeki dağılımı ve mısır hasadı etkili oldu. Diyarbakır’da ekilişlerin yaklaşık yüzde 20’si, Batman’da yüzde 5’i tamamlandı. Bazı illerde ise toprak hazırlığı sürüyor.

İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da ekilişler daha ileri aşamaya geldi. Rapora göre Ankara ve Kırıkkale’de ekilişler yüzde 90, Kırşehir ve Nevşehir’de yüzde 80, Eskişehir ve Yozgat’ta yüzde 70, Kayseri’de yüzde 60-70 düzeyinde gerçekleşti. Erzurum ve çevresindeki illerde ekilişler tamamlanırken Muş’ta oran yüzde 65 oldu.

GÜBRE VE TOHUM MALİYETLERİ TERCİHLERİ ETKİLİYOR

Raporda, girdi maliyetlerinin gübre ve tohum tercihlerinde etkili olduğu belirtildi. Bazı bölgelerde üreticilerin DAP yerine daha ekonomik 20-20-0 ve 15-15 kompoze gübrelere yöneldiği kaydedildi.

Kırıkkale’de sertifikalı tohum kullanımının geçen yıla göre azaldığı; buğdayda yüzde 25-30, arpada yüzde 15-20 seviyelerinde gerçekleştiği bildirildi. Raporda bu durum, sertifikalı tohum fiyatlarının yanı sıra önceki yılın yüksek verimi nedeniyle bazı çiftçilerin kendi ürünlerinden tohumluk ayırmasına bağlandı.

Ürün deseninde de bölgelere göre değişiklikler öngörülüyor. Su kısıtları ve yeraltı su seviyelerindeki düşüş nedeniyle İç Anadolu’da pancar, mısır ve ayçiçeğinden kışlık hububata yönelim bekleniyor. Bazı bölgelerde ise nadas alanlarından buğday ve arpa üretimine geçiş tahmin ediliyor.

Raporda, erken ekim yapılan İç Anadolu, Ege ve Doğu Anadolu’daki tarlalarda çimlenme ve bitki çıkışlarının genel olarak sağlıklı ve homojen olduğu belirtildi. Mevcut saha gözlemlerinde önemli ölçüde hastalık veya zararlı kaynaklı olumsuzluk tespit edilmediği, verim potansiyeline ilişkin daha sağlıklı değerlendirmelerin bitki gelişimi ilerledikçe yapılabileceği ifade edildi.

Değerlendirme raporunun sonunda, 31 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle kuru tarımda arpa, buğday, çavdar, tritikale ve yulafın art arda ekilebilmesine imkân tanındığı; yem bitkilerinin daneye bırakılmasına ilişkin planlı üretim desteği kısıtlamasının kaldırıldığı bilgisi de paylaşıldı.

Söz konusu raporun ayrıntılarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz